اداره روابط عمومی شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان
شنبه ۲۵ مرداد ۱۳۹۹
اختلاف بر سر زمين در تهران!
 
اختلاف بر سر زمين در تهران!
دانشگاه و شهر/ 6
اختلاف بر سر زمين در تهران!

حسن ثابتي: دانشگاه ها و شهرها در دنيا بويژه اروپا نسبت معناداري داشته اند. توسعه شهر و شهرنشيني و افزايش مشاغل جديد و غيريدي و ضرورت بهره مندي از مهارت ها، زندگي بر مبناي دانش جديد را اقتضا مي كرد. اين افزايش تقاضاي دانش جديد، در نتيجه به افزايش مدارس عالي در اروپا منجر شد. كم كم هر شهر يك مدرسه عالي يا يك دانشگاه را تاسيس كرد. بعد از دوران ملي گرايي و تشكيل دولت هاي مستقل در اروپا، فكر ايجاد دانشگاه هاي ملي يا سراسري نيز ظهور كرد. از ابتداي قرن نوزدهم ميلادي پايتخت هاي اروپايي به دانشگاه هاي بزرگ خود افتخار مي كردند. بنابراين دانشگاه ها نسبت مستقيم خود را با حاكم شهر از دست دادند و تحت كنترل دولت ها درآمدند. اختلاف شهر و دانشگاه دقيقا از همين نقطه اوج گرفت. اما در ايران ما مسير به شكل ديگري بود. تاسيس مدارس عالي و دانشگاه ها با دستور و حمايت از بالا رخ داد. در نتيجه همين حمايت هاي خاص، هميشه زور دانشگاه ها به شهر رسيده است. برخي معتقدند اختلاف دانشگاه و شهر در ايران با افزايش جمعيت دانشجويان و دانشگاه ها رخ داد و منجر به توسعه طلبي ارضي دانشگاه ها در شهر شد. برخي دانشگاه ها كم مانده بود از قله كوه هاي اطراف تهران هم بالا بروند. اما اين تصور با بررسي بيشتر نادرست به نظر مي رسد، چرا كه گسترش دانشگاه ها به زمين هاي اطراف، خود عموما سهم دانشجويان و كلاس درس نشده است، بلكه اين زمين هاي گران قيمت سهم افزايش درآمدهاي دانشگاه ها شده است؛ دانشگاه ها اين فضاها را در اختيار شركت هاي دانشگاهي و شبيه آن قرار داده و به اخذ سود از آنها پرداختند. اينجاست كه نقطه اوج اختلاف دانشگاه ها و شهر روشن مي شود. اختلاف دانشگاه ها با همسايه هاي خود زماني اوج مي گيرد كه درآمدهاي دانشگاه ها كاهش مي يابد. عبارت هايي مانند «پهنه نوآوري، ارتباط دانشگاه با صنعت و دانشگاه كارآفرين» و اسم آوردن از سيليكون ولي بدون اينكه توضيح بدهند آنها نه در پايتخت هستند و نه در مركز شهر كه گران ترين و شلوغ ترين نقاط است، بهانه هايي بيش نيست. اخبار اختلافات مربوط به ده ونك، خيابان 16 آذر و محله طرشت همه از همين زاويه قابل بررسي است. اين اتهام كه اين ديدگاه طرفدار برج عاج نشيني دانشگاه است و از نزديك شدن دانشگاه به صنعت مي ترسد هم غيرواقعي است، چرا كه عده اي معتقدند اتفاقا دانشگاه هاي بزرگ صنعتي ما بايد به شهرهاي صنعتي منتقل شوند و در كنار صنعت باشند. به عنوان مثال طراحي دانشگاه شريف از ابتدا جهت انتقال به اصفهان بود، براي همين زمين كوچكي براي آن انتخاب شد و برخي از اين مشكلات امروز ريشه در آن دارد.

البته امروز راه حل مناسبي پيش رو است. توسعه پارك علم و فناوري پرديس در كنار شهر تهران به وسعت بسيار زياد كه از ابتدا با همين فلسفه طراحي و اجرا شده است اين امكان را فراهم مي كند تا بخش هاي تجاري و شركت هاي دانشگاهي و پارك هاي علم و فناوري دانشگاه ها به اين منطقه منتقل شده و اختلافات بسيار ميان دانشگاه ها و مردمان شهر برطرف شود.
رقابت اين 2 ديدگاه درباره اختلاف دانشگاه و شهر بر سر زمين هاي اطراف دانشگاه ها، كه برخي دانشگاهيان معتقدند بايد اين اراضي ضميمه دانشگاه ها شود و برخي مخالف آن هستند و معتقدند فعاليت هاي تجاري نبايد بر روند هاي علمي سيطره يافته و بايد مجزا باشند، يكي از عرصه هاي مهم تصميم گيري مديريت شهري در آينده خواهد بود، چراكه كسري درآمد دانشگاه ها از طرفي و افزايش قيمت زمين هاي ناب اطراف دانشگاه هاي بزرگ و كميابي زمين هاي وسيع در تهران قطعا اختلافات روزافزوني را پيش رو خواهد داشت.
روزنامه نگار
 
تاریخ: ۱۱/۰۵/۱۳۹۹